นิทรรศการศิลปวัฒนธรรมออนไลน์ 

“บันทึกกาลเวลา ดอกไม้ในภาพเขียนสีน้ำ” 

.............................................................

การเสด็จลงสวนดอกไม้ การบันทึกภาพความความงามดอกไม้ 

          พระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา เสด็จลงสวนเป็นกิจวัตรตั้งแต่เช้าจรดเย็น เพื่อบำรุงดูแลรักษาต้นไม้ หากทอดพระเนตรเห็นต้นไม้ใดออกดอกสวยงามก็มักโยกย้ายมาปลูกไว้ใกล้ตำหนักที่ประทับ และให้คุณข้าหลวงเขียนภาพเก็บไว้เสมอ เนื่องจากในสมัยนั้นไม่มีกล้องถ่ายภาพชนิดสี การบันทึกความงามของดอกไม้ได้ดีที่สุดคือการเขียนภาพด้วยสีน้ำ ดังที่ เจ้าบัวเยาว์ ณ เชียงใหม่ ข้าหลวงตำหนักพระวิมาดาเธอฯ ได้บรรยายถึงการตามเสด็จลงสวนและการเขียนภาพสีน้ำ ไว้ความว่า

...ตอนบ่าย ๆ จะเสด็จลงสวน เพื่อทรงดูแลการบำรุงรักษาต้นไม้ และดูว่าต้นไม้อะไรควรจะอยู่ตำแหน่งไหน จึงจะเหมาะสมสวยงาม ถ้าไม่เหมาะสมก็โปรดให้โยกย้ายเสมอ ผู้ตามเสด็จมีหมวกกันแดดสวมทุกคน ที่ใต้บันไดใหญ่มีที่สำหรับแขวนหมวกด้วย กว่าท่านจะเสด็จขึ้นก็ใกล้เวลาเสวยมื้อค่ำ พระวิมาดาเธอฯ โปรดต้นไม้มากเป็นพิเศษ บางคืนยังเสด็จลงสวนอีกจนถึงเที่ยงคืนหรือตีหนึ่งก็มี จากที่ทรงเอาพระทัยใส่เป็นอย่างมากจึงทำให้ต้นไม้งามมาก บางครั้งให้ข้าหลวงฉายไฟที่ดอกไม้เพื่อทอดพระเนตรเป็นเวลานาน ๆ ท่านโปรดให้ข้าหลวงอมรวาดภาพดอกไม้ที่บานแล้วเก็บไว้มากมาย ดอกไม้ที่โปรดมากคือ ดอกกล้วยไม้ซึ่งเป็นไม้ที่สั่งมาจากเมืองนอก...

ภาพ : พระวิมาดาเธอฯ เสด็จประพาสห้วยแก้ว เมื่อปี พ.ศ. 2470 ซึ่งครั้งนั้นได้เสด็จไปทอดพระเนตรสวนกุหลาบของพระราชชายาเจ้าดารารัศมี บนดอยสุเทพ

ที่มา : สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

ข้อมูล/ภาพ/ออกแบบ  : ชนะภพ วัณณโอฬาร